Archives

Privilexios

La Voz de Galicia – 8 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoEstaba a buscar un artigo dunha das mulleres máis interesantes da cultura do activismo nos EE. UU.: a profesora, escritora e feminista Peggy McIntosh. A busca era na rede, e para variar, intentando atopalo, enredeime nunha silva e aterrei no documental de Mary Dore She’s Beautiful When She’s Angry, unha fermosa lección sobre a historia do feminismo nos EE. UU. a través das mulleres que procuraron o cambio de perspectiva e promoveron un xiro na historia da igualdade de dereitos e a diversidade. Continue reading

A improvisación

La Voz de Galicia – 1 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoPasamos o día tomando decisións: dende as máis banais, coma escoller a roupa do día, até as difíciles, as que fan que cambie o curso da nosa vida profesional ou da nosa existencia. De xeito consciente e inconsciente, o noso percorrer ven guiado por estas decisións constantes e a nosa capacidade para tomalas.

No ano 1990 publicouse o libro de Stephen Nachtmanovich Free Play: a improvisación na vida e na arte no que, entre outras cousas, fala da idea de que a improvisación e a creatividade non é so terreo de artistas, senón que forma parte das nosas vidas. Segundo Nachtmanovich, nas interaccións diarias «todas as conversas reflicten a actividade da improvisación como unha función básica da vida». Continue reading

Estranxeiros

La Voz de Galicia – 25 de Agosto, 2017 →

Cristina PatoChegou nunha caixa, cun par de bolsas herméticas e un botiño para meter a mostra. O obxectivo era obter un dato científico sobre a miña identidade a través do meu ADN, e a mostra era dos meus cuspes.

Non era unha pregunta existencial, (ogallá puidese solucionar esas coa saliva), era pura curiosidade, xa que levo máis da metade da miña vida falando de Galicia e do que significa ser gaiteira e galega, e de como a nosa identidade cultural é tan forte que sobreviviu a todos os factores externos e invasivos. Ao nacer e crecer na terra e vir de xente do campo, unha nunca se cuestionou de onde viñan os seus devanceiros, pero como esa é unha pregunta habitual nos Estados Unidos, pois a meirande parte dos estadounidenses teñen raíces noutro lugar; cando a pregunta viña dirixida a min, sempre respondía: «A miña familia é 100 % galega». Continue reading

Mestra música

La Voz de Galicia – 18 de Agosto, 2017 →

Cristina PatoA empatía é algo difícil de ensinar; aprender a identificarse cos sentimentos do outro require esforzo e intención, e sobre todo require ser capaz de escoitar con todos os sentidos para poder percibir as emocións que son imposibles de ser contadas.

E é aí onde a música xoga un papel fundamental, pois axúdanos a facer sentir as emocións doutros, e se a iso lle sumamos a memoria cultural que de seu levan as obras musicais, entón entramos no incrible universo de sensacións que fai que a música forme parte da nosa existencia como especie. A música é parte da celebración da vida, achega paixón e creatividade e conta a historia dun pobo: como vive, como se relaciona e cales son as historias que o fan ser como é. Continue reading

Un mundo de matices

La Voz de Galicia – 11 de Agosto, 2017 →

Cristina PatoEstaba colgado da parede dun café no medio da nada; o azulexo dicía: «Felices son os que poden dar sen recordar e recibir sen esquecer», e un refrán tan sinxelo fíxome reflexionar sobre o concepto da felicidade, de se é unha sensación ou un xeito de aprender a entender a vida e aceptala. Coma di o noso himno, sempre haberá «bos e xenerosos» e «imbéciles e escuros», e aínda que se nos preguntan porémonos de seguro no grupo dos bos e xenerosos, a verdade é que ás veces, sen sabelo, tamén estamos no outro grupo. Todo depende da perspectiva. Continue reading

Alzhéimer

La Voz de Galicia – 4 de Agosto, 2017 →

Cristina PatoO equipo do neurocientífico Ken Kosik descubriu o xene que dispara o inicio precoz de alzhéimer nunha rexión de Antioquía, Colombia. Despois de anos de investigación por parte do neurólogo local Francisco Lopera, o profesor Kosik púxose en contacto con el para comprobar que o feito de que a meirande parte da poboación desa zona sufrira alzhéimer temperán era por unha mutación xenética que se pode trazar a un devanceiro común de hai máis de 375 anos (probablemente un conquistador español). Este descubrimento, que deu a volta ao mundo e que converteu esa rexión na capital da investigación do alzhéimer, mostra unha realidade desgarradora: en Antioquía máis de 5.000 persoas portan esa mutación xenética, e saben con certeza que, antes da súa quinta década de vida, o alzhéimer levaráos rápido e sen preguntar. Continue reading

As orquestras

La Voz de Galicia – 28 de Xullo, 2017 →

Cristina PatoÍa conducindo por unha destas estradas secundarias nas que podo ir ao meu paso, nas que a présa non existe. Nas que o gando fai as veces de semáforo, e hai pancartas de vodas nos postes da luz; nas que as paradas do bus son readaptadas para a reunión do solpor, e nas que aparecen de seguido os fosforitos carteis das festas de centos de aldeas que definen os gustos de cada zona. E con eses carteis entroume a morriña, pois aínda que na música hai centos de linguaxes, eses carteis só celebran unha. E pensei que para os que desfrutamos dos cuartetos de gaiteiros facendo pasacorredoiras, ou de bailar e cantar coa charanga na praza da vila, estes carteis os fan invisibles.
Continue reading

As cousas miúdas

La Voz de Galicia – 21 de Xullo, 2017 →

Cristina PatoCando a vou visitar volvo cunhas cantas plantas de tomatiños pequeniños, con figuriñas ananas dos meus ídolos da infancia, con pulseiriñas, gomas do pelo e pinciñas de cores. Cunha ou dúas ducias de ovos das súas galiñas, e cunha colección de bragas e calcetíns do verde do meu pelo. Ás veces tamén traio cabaciñas do tamaño dun basto, pero a meirande parte das veces o que trae e leva na súa colección de bolsas, que encaixan perfectamente unhas dentro das outras, son centos de cousas pequeniñas ás que Yolanda lles dá a importancia que realmente merecen na súa vida.
Continue reading

Industria e cultura

El Correo Gallego – 26 de Xuño, 2017 →

CRISTINAPATOHOXE comezo coas verbas pronunciadas por Castelao no seu discurso Alba de Groria, pronunciado en Buenos Aires no día de Galicia de 1948, durante o seu exilio na Arxentina. Comezo co seu discurso porque, unha vez lido e re-lido, unha dase de conta de que as cousas non cambiaron tanto, ou cambiaron pero non tanto. Castelao dicía, logo de facer unha fermosa alegoría dunha Santa Compaña formada polos grandes immortais galegos: “Afortunadamente, Galiza conta, para a súa eternidade, con algo máis que unha Hestoria fanada, conta c-unha Tradición de valor imponderabel, que eso é o que importa para gañar o futuro.” Continue reading

Vivir no presente

El Correo Gallego – 12 de Xuño, 2017 →

CRISTINAPATOHAI algún tempo que estou intentando atopar xeitos de liberar o problema da perda da memoria do estigma fatalista que a rodea. Non é que non sexa unha enfermidade difícil e cruel, que o é, (que enfermidade non o é?), pero se engadimos o estigma de non falar dela con naturalidade, e aceptala como é, pois por suposto que todo se fai máis difícil do que xa é.

Na meirande parte dos casos de perda de memoria que coñezo, especialmente os relacionados con demencias do tipo Alzheimer, senil ou frontotemporal, os pacientes son xente non demasiado maior, con boa saúde e unha enerxía apabullante (para ben e para mal). Podería falar dos mil e un proxectos que se adican a traballar no campo de devolver a humanidade ao redor dos enfermos de demencia, dos que se adican a recordarnos que esquezamos a memoria e que vivamos no presente. E supoño que é diso do que vai esta columna de hoxe. Continue reading