Archives

Ramón y Cajal e a vontade

La Voz de Galicia – 27 de Outubro, 2017 →

Cristina PatoHai máis de cen anos que se publicou en castelán, dezaoito da súa edición en inglés, e parece que a súa tradución ao galego entra dentro dos proxectos a curto prazo dos Clásicos do Pensamento Universal da USC, unha iniciativa da Fundación BBVA e a Universidade de Compostela que edita, en galego, aos grandes pensadores universais como John Dewey, Montaigne, Newton ou Erasmus. Os tónicos da vontade. Regras e consellos sobre a investigación científica de Ramón y Cajal é un libro que segue a ser un referente no mundo da investigación (aínda que as súas referencias ao rol da muller na ciencia deixan moito, moito, que desexar). Nacido do seu discurso de ingreso na Real Academia das Ciencias, o libro reúne unha chea de consellos para os investigadores novos e é un bo retrato da situación da ciencia no noso país a finais do século dezanove (non, non mudaron moito as cousas).

Continue reading

O Pergamiño

La Voz de Galicia – 20 de Outubro, 2017 →

Cristina PatoA conversa telefónica durou 37 minutos. Eu debín de falar de seguido uns 10, e unha vez escoitou pacientemente a razón da miña chamada, unha voz cunha paixón contaxiosa, comezou a contarme as idas e vidas do Vindel, as públicas e as privadas… Quedei enganchada a ela, e ao seu xeito de contar algo tan complexo en termos tan accesibles, e en certo modo esquecinme de cal era o motivo da miña chamada, pois esa conversa coa catedrática, profesora e pioneira Camiño Noia, inspiroume tanto que o que ía ser unha columna sobre o feito histórico de que as Ondas do mar de Vigo estean por fin en Vigo (despois de 700 anos) acaba sendo unha pequena loor ao poder de comunicación dunha das grandes mulleres da nosa academia e da nosa lingua.

Continue reading

Educadores

La Voz de Galicia – 13 de Outubro, 2017 →

Cristina PatoÁs veces crúzome con el polas rúas de Ourense, e aínda hoxe non son capaz de dicir moito máis ca un tímido saúdo. Probablemente non sexa consciente do impacto que tivo na miña adolescencia e no meu xeito de entender a literatura como un refuxio de vida e de saber…

Esta semana celébrase o cincuenta aniversario do nacemento do Project Zero, o laboratorio de investigación da aprendizaxe da Universade de Harvard. Co título Cambios na mente: cinco décadas de coñecemento sobre intelixencia, pensamento e aprendizaxe exploran o impacto que moitos dos seus investigadores, como Howard Gardner (intelixencias múltiples) ou David Perkins, tiveron na sociedade. Formar parte desa celebración, co que tamén foi o seu director, o profesor Steve Seidel, fixo que me preguntase cal é a razón pola que hoxe en día desfruto máis na ensinanza que no escenario.

Continue reading

Realidade e impotencia

La Voz de Galicia – 6 de Outubro, 2017 →

Cristina PatoTiña ganas de chegar ao hotel e deitarme. Entrei na habitación, tireime na cama e puxen a PBS, a canle pública e cultural dos EUA. Estaban co programa Finding your roots no que un investigador de Harvard explora a xenealoxía de persoeiros relevantes. Esta semana descubrían os devanceiros de Larry David, o co-creador de Seinfeld, e os de Bernie Sanders, o senador demócrata-socialista que puido chegar a presidente. E o caso é que, entre outras sorpresas, os dous investigados tiñan raíces no Reino de Galicia, non no noso Reino de Galicia, senón no da Europa do leste que tantos migrantes e refuxiados trouxo aos EUA a finais do século dezanove.

Continue reading

A soidade

La Voz de Galicia – 29 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoÉ alta e esvelta, co pelo cano e os ollos claros. Elegante muller tivo que ter sido. Ás veces vestida, ás veces semiespida, sae todas as noites a coller cabichas na rúa, cabichas que mete no peto, e que logo, durante o día, fuma coma se foran cigarros dos caros sentada na escaleira do portal, mirando á nada, cos ollos desencaixados, e cos labios de cor carmín. Hai días que che pide comida, outros días simplemente lume, e case todos os meses ten algún accidente doméstico que fai que o edificio se encha de policías e bombeiros.

Continue reading

Emigrantes

La Voz de Galicia – 22 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoA revista americana The Atlantic publicaba no 2013 unha entrevista á escritora haitiano-americana Edwidge Danticat na que falaba da idea de que «todos os inmigrantes son artistas» pois para construír unha vida noutra cultura fai falta moita creatividade, e como ela mesma describía, a idea de comezar de cero noutro lugar «é coma un lenzo en branco, no que pincelada a pincelada un vai construíndo unha vida» citando a imaxinación e a esperanza de que algo sairá do esforzo realizado como elementos comúns entre a emigración e a creación artística.

Continue reading

Diversidades

La Voz de Galicia – 15 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoCoñecín a Lua Awel nunha cafetería de Nova York, e con ela aprendín que hai unha vida, un xeito de comunicación, que nunca tivera experimentado antes. Lua estaba no colo da súa nai Ugia, e baixo a atenta mirada do seu pai Pierrot, percorría co seu movemento continuo o universo sensorial que nos rodea e que non somos capaces de ver.

Viñan dunha terapia que é difícil de atopar no noso recanto do mundo: o mundo do neuromovemento, acuñado pola terapeuta israelí-americana Anat Baniel que seguindo a Feldenkrais desenvolveu a súa técnica ao redor do poder do movemento na plasticidade cerebral, o método ABM. Continue reading

Privilexios

La Voz de Galicia – 8 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoEstaba a buscar un artigo dunha das mulleres máis interesantes da cultura do activismo nos EE. UU.: a profesora, escritora e feminista Peggy McIntosh. A busca era na rede, e para variar, intentando atopalo, enredeime nunha silva e aterrei no documental de Mary Dore She’s Beautiful When She’s Angry, unha fermosa lección sobre a historia do feminismo nos EE. UU. a través das mulleres que procuraron o cambio de perspectiva e promoveron un xiro na historia da igualdade de dereitos e a diversidade. Continue reading

A improvisación

La Voz de Galicia – 1 de Setembro, 2017 →

Cristina PatoPasamos o día tomando decisións: dende as máis banais, coma escoller a roupa do día, até as difíciles, as que fan que cambie o curso da nosa vida profesional ou da nosa existencia. De xeito consciente e inconsciente, o noso percorrer ven guiado por estas decisións constantes e a nosa capacidade para tomalas.

No ano 1990 publicouse o libro de Stephen Nachtmanovich Free Play: a improvisación na vida e na arte no que, entre outras cousas, fala da idea de que a improvisación e a creatividade non é so terreo de artistas, senón que forma parte das nosas vidas. Segundo Nachtmanovich, nas interaccións diarias «todas as conversas reflicten a actividade da improvisación como unha función básica da vida». Continue reading

Estranxeiros

La Voz de Galicia – 25 de Agosto, 2017 →

Cristina PatoChegou nunha caixa, cun par de bolsas herméticas e un botiño para meter a mostra. O obxectivo era obter un dato científico sobre a miña identidade a través do meu ADN, e a mostra era dos meus cuspes.

Non era unha pregunta existencial, (ogallá puidese solucionar esas coa saliva), era pura curiosidade, xa que levo máis da metade da miña vida falando de Galicia e do que significa ser gaiteira e galega, e de como a nosa identidade cultural é tan forte que sobreviviu a todos os factores externos e invasivos. Ao nacer e crecer na terra e vir de xente do campo, unha nunca se cuestionou de onde viñan os seus devanceiros, pero como esa é unha pregunta habitual nos Estados Unidos, pois a meirande parte dos estadounidenses teñen raíces noutro lugar; cando a pregunta viña dirixida a min, sempre respondía: «A miña familia é 100 % galega». Continue reading